ยังไม่หมดอายุ = ใช้ได้ตลอด?
สรุป 30 วินาที
- คำตอบสั้นๆ: ไม่เสมอไป วันหมดอายุบนกล่อง นับตอนยังไม่เปิด พอเปิดแล้ว อากาศ นิ้วมือ และความชื้นเข้าไปได้ อายุจะสั้นลง
- ถ้ามี รูปกระปุกเปิดฝา พร้อมตัวเลข เช่น 12M แปลว่าเปิดแล้วควรใช้ให้หมดใน 12 เดือน
- กล่องในไทย ไม่บังคับ ให้มีสัญลักษณ์นี้ และบางกล่องมีแค่วันผลิต ดังนั้น อันไหนถึงก่อน หยุดใช้
- เปิดใหม่เขียนวันที่ไว้ข้างกล่อง ถ้า กลิ่น สี หรือเนื้อเปลี่ยน ทิ้งได้เลย
คลิป 24 วินาที จากซีรีส์ "จริงไหม พี่เลซ?" ตอน 8 · บทความด้านล่างขยายความจากคลิปพร้อมที่มา
ตัวเลข 2 ตัวบนกล่อง คนละความหมาย
กล่องเครื่องสำอางอาจมีตัวเลขเกี่ยวกับเวลาได้ถึง 3 แบบ วันผลิต วันหมดอายุ และตัวเลขในรูปกระปุกเปิดฝา สองแบบแรกพูดถึงของที่ ยังปิดสนิท แบบที่สามพูดถึงของที่ เปิดแล้ว
| สิ่งที่เห็น | หมายถึง | ที่มาของกฎ |
|---|---|---|
| MFG / วันผลิต | ผลิตเมื่อไร · ฉลากไทยต้องมีเสมอ | พ.ร.บ.เครื่องสำอาง 2558 (มหิดล) |
| EXP / วันหมดอายุ | ใช้ได้ถึงเมื่อไร ถ้ายังไม่เปิด · ไทยบังคับเฉพาะสินค้าที่อายุน้อยกว่า 30 เดือน | มหิดล · อย. ผ่านกรุงเทพธุรกิจ |
| รูปกระปุกเปิดฝา + 6M / 12M / 24M | เปิดแล้วใช้ได้อีกกี่เดือน (Period After Opening) · กฎยุโรปบังคับเฉพาะสินค้าที่อายุเกิน 30 เดือน · ไทยไม่บังคับ | EU 1223/2009 ข้อ 19 · มหิดล |
สัญลักษณ์กระปุกเปิดฝามาจากกฎหมายเครื่องสำอางของสหภาพยุโรป ซึ่งกำหนดว่าสินค้าที่อายุเกิน 30 เดือนไม่ต้องพิมพ์วันหมดอายุ แต่ต้องบอก "ระยะเวลาหลังเปิดที่ยังใช้ได้โดยปลอดภัย" ด้วยสัญลักษณ์นี้ตามด้วยตัวเลข (EU 1223/2009) นั่นคือเหตุผลที่กล่องที่มี 12M มักไม่มี EXP และกล่องที่มี EXP มักไม่มี 12M
ประเด็นสำคัญ: กฎไทยไม่บังคับสัญลักษณ์กระปุกเปิดฝา และวันหมดอายุบังคับเฉพาะบางกลุ่ม (มหิดล) ส่วนสหรัฐฯ ไม่มีกฎหมายบังคับวันหมดอายุเครื่องสำอางเลย (US FDA) กล่องในมือคุณจึงอาจมีครบ มีอย่างเดียว หรือมีแค่วันผลิต
แล้วถ้ากล่องไม่บอกล่ะ
นี่คือเหตุผลที่คำตอบในคลิปคือ "ไม่เสมอไป" ของที่เปิดแล้วเจอสามอย่างที่ของปิดสนิทไม่เจอ คือ อากาศ ความชื้น และเชื้อจากนิ้วมือ US FDA ระบุว่าอุณหภูมิที่เปลี่ยน แสงแดด และอากาศ ทำให้สีและเนื้อของเครื่องสำอางเปลี่ยนได้ (US FDA) และ อย. เตือนว่าเครื่องสำอางที่ สีหรือกลิ่นเปลี่ยน หรือแยกชั้น อาจเสื่อมสภาพและเสี่ยงปนเปื้อนเชื้อจุลินทรีย์ ไม่ควรใช้ (อย. ผ่านกรุงเทพธุรกิจ)
ข้อที่คนลืมบ่อยคือ ทั้งสองเงื่อนไขต้องผ่านพร้อมกัน ครีมที่ EXP ปีหน้าแต่เปิดมา 14 เดือนทั้งที่เขียน 12M ก็ควรหยุด และครีมที่เปิดมาแค่ 2 เดือนแต่ EXP ผ่านไปแล้วก็ควรหยุดเช่นกัน อันไหนถึงก่อน ยึดอันนั้น
ดูที่ฉลากยังไง
- หา รูปกระปุกเปิดฝา มักอยู่ก้นกล่อง ก้นขวด หรือด้านหลัง ตัวเลขข้างในหรือข้างๆ คือจำนวนเดือน M = month
- ไม่มีรูปกระปุก ให้ดู EXP แล้วหักด้วยความรู้สึกจริง ของที่เปิดบ่อย จุ่มนิ้วบ่อย หรือวางในห้องน้ำร้อนชื้น ย่อมเสื่อมเร็วกว่าที่กล่องบอก ข้อนี้เป็นคำแนะนำของช่อง
- มีแค่ วันผลิต ไม่มีอะไรอื่น ให้ถือว่าเปิดแล้วควรใช้ให้หมดภายในราว 12 เดือน ตัวเลขนี้เป็นกติกาของช่อง อิงค่าที่พบบ่อยบนสัญลักษณ์กระปุกเปิดฝา ไม่ใช่กฎหมาย
- ของรอบดวงตาเข้มงวดกว่า US FDA แนะนำให้ทิ้งมาสคาราที่แห้ง และทิ้งผลิตภัณฑ์รอบดวงตาที่ใช้ระหว่างตาติดเชื้อ (US FDA)
ทริกคนขี้เกียจ
- เปิดใหม่ เขียนวันที่ไว้ข้างกล่องหรือใต้ขวด ใช้ปากกาเคมี ใช้เวลา 5 วินาที แล้วจะไม่ต้องเดาอีกเลย ข้อนี้เป็นคำแนะนำของช่อง
- กลิ่น สี หรือเนื้อเปลี่ยน ทิ้ง ไม่ต้องรอให้ถึงวัน (อย. ผ่านกรุงเทพธุรกิจ · US FDA)
- ซื้อขนาดที่ใช้หมดทัน กระปุกใหญ่ราคาต่อกรัมถูกกว่า แต่ถ้าใช้ไม่หมดใน 12 เดือนก็ไม่ได้ถูกจริง ข้อนี้เป็นคำแนะนำของช่อง
แบบนี้ควรไปหาหมอ
- ใช้ครีมเก่าแล้ว ผื่นแดง ตุ่มหนอง หรือคันผิดปกติ โดยเฉพาะถ้าครีมมีกลิ่นหรือเนื้อเปลี่ยนไปแล้ว
- ตาแดง เจ็บ หรือมีขี้ตาผิดปกติ หลังใช้มาสคาราหรือผลิตภัณฑ์รอบดวงตาที่เปิดมานาน ให้หยุดใช้ทั้งหมดและพบแพทย์
- บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย
ที่มา 4 รายการ
กดเข้าไปอ่านต้นฉบับได้ทุกรายการ · ตัวเลขทุกตัวในบทความมาจากรายการด้านล่าง · ถ้าหาต้นฉบับไม่เจอ เราไม่ใส่ตัวเลขนั้น
- Regulation (EC) No 1223/2009 on cosmetic products, Article 19(1)(c) และ Annex VII point 2. eur-lex.europa.eu — วันหมดอายุไม่บังคับสำหรับสินค้าอายุเกิน 30 เดือน แต่ต้องแสดงระยะเวลาหลังเปิดด้วยสัญลักษณ์กระปุกเปิดฝา
- บุญธิดา มระกูล, คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. เครื่องหมายสัญลักษณ์บนฉลากเครื่องสำอาง. pharmacy.mahidol.ac.th — 6M/24M = เดือนหลังเปิด · สินค้าที่มีสัญลักษณ์นี้มักอายุเกิน 30 เดือน · กฎไทยต้องมีวันผลิต และวันหมดอายุเมื่ออายุต่ำกว่า 30 เดือน · รายการที่กฎหมายบังคับบนฉลากไม่มี PAO
- กรุงเทพธุรกิจ (15 ธ.ค. 2564). อย. เตือนเครื่องสำอางหมดอายุขายออนไลน์. bangkokbiznews.com — วันหมดอายุสำหรับสินค้าอายุน้อยกว่า 30 เดือน · สี กลิ่นเปลี่ยน แยกชั้น เสี่ยงปนเปื้อนเชื้อ ไม่ควรใช้
- US FDA. Shelf Life and Expiration Dating of Cosmetics. fda.gov — สหรัฐฯ ไม่มีกฎหมายบังคับวันหมดอายุเครื่องสำอาง · อุณหภูมิ แสงแดด อากาศ ทำให้สีและเนื้อเปลี่ยน · ทิ้งมาสคาราที่แห้ง และผลิตภัณฑ์รอบดวงตาที่ใช้ระหว่างตาติดเชื้อ
สินค้าที่เราคัดสำหรับเรื่องนี้ กำลังคัด
ระหว่างนี้ ใช้ดูฉลากยังไงด้านบนเลือกตัวที่มีอยู่แล้วได้เลย
อ่านต่อเรื่องใกล้กัน
