ปิโตรเลียมเจลลี่ ทำจากปิโตรเลียม ก่อมะเร็งจริงไหม?
สรุป 30 วินาที
- คำตอบสั้นๆ: เกรดเครื่องสำอาง ไม่ได้ถูกจัดเป็นสารก่อมะเร็ง ที่หน่วยงานวิจัยมะเร็งขององค์การอนามัยโลก (IARC) จัดเป็นสารก่อมะเร็งในคน คือน้ำมันแร่ที่ ไม่ได้ทำให้บริสุทธิ์ หรือทำแค่นิดเดียว ซึ่งพบมะเร็งผิวหนังในคนงานที่สัมผัสนานๆ
- น้ำมันแร่ที่กลั่นบริสุทธิ์สูง IARC จัดเป็น กลุ่ม 3 คือยังจัดกลุ่มไม่ได้ ซึ่งแปลว่า "ไม่มีหลักฐานว่าก่อมะเร็ง" ไม่ได้แปลว่า "พิสูจน์แล้วว่าปลอดภัยทุกกรณี"
- กฎเครื่องสำอางอาเซียนให้ใช้ปิโตรเลียมเจลลี่ได้ต่อเมื่อ รู้ประวัติการกลั่นครบ และแสดงได้ว่าไม่ได้ทำจากสารก่อมะเร็ง
- สิ่งที่มันทำกับผิวคือเป็น ฟิล์มกันน้ำระเหย ล็อกน้ำไว้ใต้ฟิล์ม · ผิวเป็นสิวง่าย หลักทั่วไปคือเลี่ยงทาบนหน้า
คลิป 51 วินาที จากซีรีส์ "ในขวดมีอะไร พี่เลซ?" ตอน 8 · บทความด้านล่างขยายความจากคลิปพร้อมที่มา
เกรดสำคัญกว่าชื่อ
ชื่อ "ปิโตรเลียม" ฟังน่ากลัว แต่สิ่งที่ IARC ประเมินจริงมีรายละเอียดมากกว่านั้น
IARC จัด น้ำมันแร่ที่ไม่ได้ทำให้บริสุทธิ์ หรือทำให้บริสุทธิ์เพียงเล็กน้อย (untreated or mildly treated mineral oils) เป็นสารก่อมะเร็งในคน กลุ่ม 1 มีหลักฐานเพียงพอว่าทำให้เกิดมะเร็งผิวหนังในคนงานที่สัมผัสน้ำมันพวกนี้จากการทำงาน เช่น งานกลึงโลหะ งานซ่อมเครื่องยนต์ งานพิมพ์ (IARC Monographs Vol. 100F · NCI) ส่วนน้ำมันแร่ที่ กลั่นบริสุทธิ์สูง IARC จัดไว้เป็นกลุ่ม 3 คือจัดกลุ่มไม่ได้ว่าก่อมะเร็งในคนหรือไม่ เพราะหลักฐานไม่เพียงพอ (IARC Suppl. 7) และรายงานปี 2012 ระบุว่าหลักฐานของน้ำมันที่ผ่านการทำให้บริสุทธิ์อย่างเข้มข้น "ยังไม่พอจะสรุป" (IARC Vol. 100F)
| กลุ่มน้ำมันแร่ | การจัดกลุ่มของ IARC |
|---|---|
| ไม่ได้ทำให้บริสุทธิ์ หรือทำน้อย (น้ำมันในโรงงาน/เครื่องจักร) | กลุ่ม 1 ก่อมะเร็งในคน (มะเร็งผิวหนังในคนงานที่สัมผัส) |
| กลั่นบริสุทธิ์สูง (ไวท์ออยล์ ปิโตรเลียมเจลลี่เกรดยา/เครื่องสำอาง) | กลุ่ม 3 จัดกลุ่มไม่ได้ (หลักฐานไม่พอ) |
ในการทดสอบก่อเนื้องอกบนผิวสัตว์ ไวท์ออยล์และปิโตรเลียมเจลลี่ซึ่งผ่านการทำให้บริสุทธิ์เข้มข้นที่สุด ไม่แสดงฤทธิ์ในการทดสอบนั้น (IARC Vol. 33) และรายงานสารก่อมะเร็งของสหรัฐฯ (NTP) ระบุชัดว่าการขึ้นบัญชีน้ำมันแร่กลุ่ม "ไม่บริสุทธิ์" ไม่ครอบคลุมน้ำมันแร่ขาวเกรดยาและอาหาร (NTP RoC)
ประเด็นสำคัญ: กลุ่ม 3 แปลว่า "ไม่มีหลักฐานว่าก่อมะเร็ง" ไม่ได้แปลว่าพิสูจน์แล้วว่าปลอดภัยทุกกรณี สิ่งที่ทำได้คือเลือกตัวที่ขายสำหรับทาผิว ซึ่งต้องเป็นเกรดที่กลั่นบริสุทธิ์ตามกฎ
กฎอาเซียนว่ายังไง
เรื่องที่หลายคนไม่รู้คือ ปิโตรเลียมเจลลี่ (Petrolatum, CAS 8009-03-8) อยู่ในบัญชีสารห้ามใช้ของกฎเครื่องสำอางอาเซียนจริง แต่มีข้อยกเว้น ภาคผนวก II ลำดับ 904 เขียนว่าห้ามใช้ "ยกเว้นเมื่อรู้ประวัติการกลั่นครบถ้วน และแสดงได้ว่าสารที่ใช้ผลิตไม่ใช่สารก่อมะเร็ง" (ASEAN Cosmetic Directive Annex II, 2026-1) ถ้อยคำเดียวกันอยู่ในกฎของสหภาพยุโรป (CosIng Checker: EU Annex II/904) แปลว่าเกรดที่ใส่เครื่องสำอางในไทยและอาเซียนได้ มีแต่ตัวที่พิสูจน์ที่มาการกลั่นแล้วเท่านั้น
หน่วยงานประเมินความเสี่ยงของเยอรมนี (BfR) สรุปในปี 2018 ว่าตามข้อมูลที่มี ไม่คาดว่ามีความเสี่ยงต่อสุขภาพจากการทาเครื่องสำอางที่มีน้ำมันแร่กลั่นบริสุทธิ์สูงตามมาตรฐานความบริสุทธิ์ระดับยา (BfR 008/2018) และกระทรวงสาธารณสุขแคนาดาระบุว่าผลิตภัณฑ์ที่ขายในแคนาดาใช้เฉพาะปิโตรเลียมเจลลี่เกรดกลั่นบริสุทธิ์สูง และการประเมินพบว่าไม่เป็นอันตรายต่อสุขภาพที่ระดับการสัมผัสปัจจุบัน (Health Canada)
แล้วมันทำอะไรกับผิว
ปิโตรเลียมเจลลี่เป็นสารเคลือบผิว (occlusive) มันสร้างชั้นไม่ชอบน้ำบนผิว กันไม่ให้น้ำในผิวระเหยออก น้ำจึงถูกล็อกไว้ใต้ฟิล์ม (Santos Malave & James 2022) งานวัดในอาสาสมัคร 26 คนที่ใช้เทียบกับซิลิโคน พบว่าปิโตรเลียมเจลลี่ปิดเป็นชั้นจริงและทำให้ผิวชุ่มชื้นขึ้นนานกว่า 4 ชั่วโมงหลังทาครั้งเดียว (De Paepe et al. 2014)
อุดตันไหม
งานทดสอบปี 1996 ให้วัยรุ่นที่เป็นสิว 20 คน (2 กลุ่ม กลุ่มละ 10) ทาปิโตรเลียมเจลลี่เกรดบริสุทธิ์สูง หรือครีมที่มีปิโตรเลียมเจลลี่ 30% ทั่วหน้า วันละ 2 ครั้ง นาน 8 สัปดาห์ ตรวจด้วยการตัดชิ้นรูขุมขน พบว่าสิวอุดตันไม่เพิ่มขึ้น (Kligman 1996) แต่เป็นงานเล็ก ไม่มีกลุ่มควบคุม สรุปแทนทุกคนไม่ได้
ตารางคะแนน "สารนี้อุดตัน" ที่แชร์กันส่วนใหญ่มาจากการทดสอบบนหูกระต่าย ซึ่งไวกว่าผิวคนมาก นักวิจัยที่ใช้วิธีนี้เองบอกว่าไม่ใช่ทุกอย่างที่ระคายหูกระต่ายจะระคายผิวคน หูกระต่ายเกิดการเปลี่ยนแปลงใน 2 สัปดาห์ ขณะที่ผิวคนอาจใช้เวลาถึง 6 เดือน (Fulton 1989)
ถึงอย่างนั้น สมาคมแพทย์ผิวหนังอเมริกัน (AAD) ก็แนะนำว่าคนที่สิวขึ้นง่ายควรเลี่ยงทาปิโตรเลียมเจลลี่บนหน้า เพราะบางคนอาจมีสิวขึ้น (AAD: 5 ways to use petroleum jelly) หลักทั่วไปสำหรับผิวเป็นสิวง่ายจึงคือเลี่ยงทาบนหน้า
ดูที่ฉลากยังไง
- Petrolatum = ปิโตรเลียมเจลลี่ ไฮโดรคาร์บอนกึ่งแข็งที่ทำให้บริสุทธิ์และฟอกสีแล้ว เกรดเครื่องสำอางกลั่นถึงความบริสุทธิ์ระดับยา (COSMILE Europe: Petrolatum)
- Paraffinum Liquidum / Mineral Oil = น้ำมันแร่แบบเหลว ไฮโดรคาร์บอนเหลวจากปิโตรเลียม เป็นญาติกันกับปิโตรเลียมเจลลี่ ไม่ใช่ตัวเดียวกัน (COSMILE Europe: Paraffinum Liquidum)
- ทั้งสองตัวใช้หลักเดียวกัน คือเกรดที่อยู่ในเครื่องสำอางที่จดแจ้งถูกต้องต้องผ่านการกลั่นบริสุทธิ์ตามกฎ ผู้ใช้ดูเกรดเองจากกระปุกไม่ได้ จึงให้ดูว่าเป็นสินค้าที่ขายสำหรับทาผิวและจดแจ้งถูกต้อง
ทริกคนขี้เกียจ
- ทาตอนผิวยังหมาดหลังอาบน้ำ ให้ผลดีกว่า (หลักทั่วไปตาม AAD · AAD: Dry skin tips)
- ทาบางๆ เฉพาะที่แห้ง เช่น ริมฝีปาก ข้อศอก ส้นเท้า ไม่ต้องทาทั้งหน้า (คำแนะนำของช่อง · AAD แนะนำใช้กับริมฝีปากแห้งได้)
- ผิวเป็นสิวง่าย เลี่ยงทาบนหน้า (หลักทั่วไปตาม AAD)
- เลือกตัวที่ขายสำหรับทาผิว อย่าเอาน้ำมันเกรดอื่นมาทาแทน
แบบนี้ควรไปหาหมอ
- ทาแล้ว สิวขึ้นมากขึ้นชัดเจน หรือมีตุ่มแดงอักเสบ ให้หยุดใช้ ถ้าไม่ดีขึ้นควรพบแพทย์ผิวหนัง
- ผิวแห้ง แตกจนมีเลือดออก คันรุนแรง หรือเป็นผื่นลาม ซึ่งเกินกว่าที่มอยส์เจอไรเซอร์จะดูแลได้ อาจเป็นโรคผิวหนังที่ต้องการการดูแลจากแพทย์
- บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย
ที่มา 17 รายการ
กดเข้าไปอ่านต้นฉบับได้ทุกรายการ · ตัวเลขทุกตัวในบทความมาจากรายการด้านล่าง · ถ้าหาต้นฉบับไม่เจอ เราไม่ใส่ตัวเลขนั้น
- IARC (2012). Monographs Vol. 100F: Chemical Agents and Related Occupations — Mineral Oils, Untreated or Mildly Treated. publications.iarc.who.int — กลุ่ม 1 · มะเร็งผิวหนังในคนงาน · น้ำมันที่ทำให้บริสุทธิ์เข้มข้น หลักฐานยังไม่พอสรุป
- IARC (1987). Monographs Supplement 7: Mineral Oils. inchem.org — ไม่บริสุทธิ์/บริสุทธิ์น้อย = กลุ่ม 1 · กลั่นบริสุทธิ์สูง = กลุ่ม 3
- IARC (1984). Monographs Vol. 33: Mineral Oils. inchem.org — ไวท์ออยล์และปิโตรเลียมเจลลี่ไม่แสดงฤทธิ์ในการทดสอบก่อเนื้องอกบนผิวสัตว์
- US National Cancer Institute (2024). Mineral Oils: Untreated and Mildly Treated. cancer.gov — คนงานที่สัมผัส · น้ำมันในเครื่องสำอางมักกลั่นบริสุทธิ์สูงและไม่อยู่ในขอบเขตนี้
- US National Toxicology Program. Report on Carcinogens, 15th ed.: Mineral Oils: Untreated and Mildly Treated. ntp.niehs.nih.gov — ไม่ครอบคลุมน้ำมันแร่ขาวเกรดยา/อาหาร
- ASEAN Cosmetic Directive, Annex II (Version 2026-1, 22 June 2026) ลำดับ 904 Petrolatum. file.go.gov.sg — ห้ามใช้ ยกเว้นเมื่อรู้ประวัติการกลั่นครบและแสดงได้ว่าไม่ได้ทำจากสารก่อมะเร็ง
- CosIng Checker. EU Annex II/904: Petrolatum (เว็บรวบรวมข้อมูลอิสระ ไม่ใช่ตัวบทกฎหมาย). cosingchecker.com — ถ้อยคำเดียวกันในกฎสหภาพยุโรป
- BfR (2018). Updated Opinion No. 008/2018: Highly refined mineral oils in cosmetics: Health risks are not to be expected according to current knowledge. bfr.bund.de
- Health Canada. Petrolatum. canada.ca — ใช้เฉพาะเกรดกลั่นบริสุทธิ์สูง · ไม่เป็นอันตรายที่ระดับการสัมผัสปัจจุบัน
- Santos Malave G, James WD. (2022). Petrolatum Is Effective as a Moisturizer, But There Are More Uses for It. Cutis 110(4):175–176. cdn.mdedge.com — ฟิล์มไม่ชอบน้ำ ลดการระเหยของน้ำผ่านผิว (ไม่ใช้ตัวเลขเปอร์เซ็นต์จากบทความนี้)
- De Paepe K, Sieg A, Le Meur M, Rogiers V. (2014). Silicones as Nonocclusive Topical Agents. Skin Pharmacol Physiol 27(3):164–171. karger.com — อาสาสมัคร 26 คน · ปิโตรเลียมเจลลี่ปิดเป็นชั้น ชุ่มชื้น > 4 ชม. หลังทาครั้งเดียว
- Kligman AM. (1996). Petrolatum is not comedogenic in rabbits or humans: a critical reappraisal of the rabbit ear assay and the concept of "acne cosmetica". J Soc Cosmet Chem 47(1):41–48. library.scconline.org — วัยรุ่นเป็นสิว 20 คน · 8 สัปดาห์ · สิวอุดตันไม่เพิ่ม (ไม่มีกลุ่มควบคุม)
- Fulton JE Jr. (1989). Comedogenicity and irritancy of commonly used ingredients in skin care products. J Soc Cosmet Chem 40(6):321–333. library.scconline.org — หูกระต่ายไวกว่าผิวคน · 2 สัปดาห์ vs ราว 6 เดือน
- American Academy of Dermatology. 5 ways to use petroleum jelly for skin care. aad.org — ทาตอนผิวหมาด · คนสิวขึ้นง่ายเลี่ยงทาบนหน้า
- American Academy of Dermatology (2026). Dermatologists' top tips for relieving dry skin. aad.org — ทามอยส์ตอนผิวหมาด · ปิโตรเลียมเจลลี่สำหรับริมฝีปากแห้ง
- COSMILE Europe. Petrolatum. cosmileeurope.eu — ไฮโดรคาร์บอนอิ่มตัวที่ทำให้บริสุทธิ์แล้ว เกรดเครื่องสำอางบริสุทธิ์ระดับยา (เว็บของสมาคมอุตสาหกรรม)
- COSMILE Europe. Paraffinum Liquidum. cosmileeurope.eu — ไฮโดรคาร์บอนเหลวจากปิโตรเลียม = liquid paraffin / mineral oil
สินค้าที่เราคัดสำหรับเรื่องนี้ กำลังคัด
ระหว่างนี้ ใช้ดูฉลากยังไงด้านบนเลือกตัวที่มีอยู่แล้วได้เลย
อ่านต่อเรื่องใกล้กัน
