วิตามินซีใช้แทนกันแดดได้ไหม?
สรุป 30 วินาที
- คำตอบสั้นๆ: ไม่ได้ วิตามินซี ไม่ดูดซับแสงยูวี จึงไม่ใช่กันแดด ต่อให้ทาเข้มข้นแค่ไหนก็ไม่ได้กันแสงตั้งแต่แรก
- วิตามินซีเป็น สารต้านอนุมูลอิสระ ทำตัวเหมือนบอดี้การ์ด คอยรับแรงกระแทกจากอนุมูลอิสระที่แดดสร้างขึ้นบนผิว ส่วนกันแดดคือร่มที่กันแสงตั้งแต่แรก
- สองตัวนี้ทำคนละหน้าที่ ไม่ได้แทนกัน แต่เสริมกัน จึงต้องใช้คู่กัน
- วิธีแบบคนขี้เกียจ: ตอนเช้าทาวิตามินซีก่อน แล้วทากันแดดทับ เก็บขวดให้พ้นแดด ปิดฝาให้สนิท
คลิป 50 วินาที จากซีรีส์ "เข้าใจผิดบ่อย" ตอน 5 · บทความด้านล่างขยายความจากคลิปพร้อมที่มา
แดดทำอะไรกับผิว
แดดมีรังสียูวี พอโดนผิวจะทำให้เกิด อนุมูลอิสระ บนผิวทุกวัน อนุมูลอิสระพวกนี้เป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้ผิวเสียหายจากแดดแบบสะสม นั่นคือเหตุผลที่สถาบัน Linus Pauling ของมหาวิทยาลัยโอเรกอนสเตต ซึ่งรวบรวมงานวิจัยเรื่องวิตามินซีกับผิว อธิบายว่าสารต้านอนุมูลอิสระอย่างวิตามินซีมีบทบาทตรงจุดนี้ (Linus Pauling Institute)

วิตามินซีช่วยอะไร
มันทำตัวเหมือน บอดี้การ์ด วิตามินซีเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ คอยรับแรงกระแทกจากอนุมูลอิสระแทนผิว แต่มัน ไม่ดูดซับแสงในช่วงยูวีเอหรือยูวีบี เลยไม่ใช่กันแดด (Linus Pauling Institute) พูดง่ายๆ คือมันไม่ได้หยุดแสงไม่ให้มาถึงผิว มันมาจัดการกับสิ่งที่เกิดขึ้นหลังแสงมาถึงแล้ว
งานทบทวนปี 2017 ในวารสารผิวหนังมองไปในทางเดียวกัน คือกันแดดกันอนุมูลอิสระจากยูวีได้เพียงบางส่วน วิตามินซีจึงถูกมองเป็น ตัวเสริม ของกันแดด ไม่ใช่ตัวแทน (Al-Niaimi & Chiang 2017)

ประเด็นสำคัญ: ร่มกับบอดี้การ์ดไม่ได้แทนกัน ร่มกันฝนตั้งแต่แรก บอดี้การ์ดรับสิ่งที่หลุดรอดมา วันที่ออกแดด ต้องมีร่ม (กันแดด) เสมอ
แล้วกันแดดทำอะไร
กันแดดคือ ร่ม ที่กันแสงตั้งแต่แรก หลักทั่วไปของ AAD คือเลือกกันแดดที่ป้องกันทั้งยูวีเอและยูวีบี (broad-spectrum) ค่า SPF 30 ขึ้นไป และกันน้ำ ทาซ้ำราวทุก 2 ชั่วโมงเมื่ออยู่กลางแจ้ง และไม่มีกันแดดตัวไหนกันยูวีบีได้ 100% (SPF 30 กันได้ราว 97%) นี่คืออีกเหตุผลที่บอดี้การ์ดยังมีงานทำ เพราะแสงส่วนที่ลอดร่มมาก็ยังสร้างอนุมูลอิสระได้
| วิตามินซี | กันแดด | |
|---|---|---|
| ทำหน้าที่ | ต้านอนุมูลอิสระที่เกิดหลังแสงมาถึงผิว | กันแสงยูวีไม่ให้มาถึงผิวตั้งแต่แรก |
| กันแสงยูวีไหม | ไม่ | ใช่ แต่ไม่ 100% |
| ใช้แทนกันได้ไหม | ไม่ได้ | ไม่ได้ |
| ทาตอนไหน | เช้า หลังล้างหน้า ก่อนกันแดด | ทับวิตามินซี ทาซ้ำราวทุก 2 ชั่วโมงเมื่ออยู่กลางแจ้ง |

ความเข้มข้นกับความเสถียร (ส่วนที่ไม่ได้อยู่ในคลิป)
ในคลิปเราตัดเรื่องตัวเลขออกเพราะเวลาไม่พอ ขอเล่าตรงนี้แทน
- ความเข้มข้น: งานทบทวนปี 2017 ระบุว่าผลิตภัณฑ์วิตามินซีแบบกรดแอสคอร์บิกที่มีงานรองรับมักอยู่ที่ 10–20% ต่ำกว่า 8% อาจไม่เห็นผลทางชีวภาพ และสูงกว่า 20% ไม่ได้เพิ่มประโยชน์แต่อาจระคายเคืองมากขึ้น (Al-Niaimi & Chiang 2017) ส่วนสถาบัน Linus Pauling รวบรวมว่างานในคนที่รายงานว่าไม่พบผลข้างเคียงใช้ความเข้มข้น 0.6–10% (Linus Pauling Institute) ตัวเลขสองชุดนี้มาจากคนละแหล่ง ไม่ได้ขัดกัน แค่ตอบคนละคำถาม (ผลกับความปลอดภัย)
- ความเสถียร: กรดแอสคอร์บิกในรูปแบบทาเสื่อมได้ช้าๆ เมื่อโดนอากาศ ความร้อน หรือแสง สูตรที่มีค่าความเป็นกรดต่ำ (pH ต่ำกว่า 3.5–4) ช่วยให้เสถียรและทำงานบนผิวได้ดีขึ้น (ตามแหล่งที่อ้าง) (Linus Pauling Institute · Al-Niaimi & Chiang 2017) นี่คือที่มาของทริก "เก็บขวดให้พ้นแดด ปิดฝาให้สนิท"
- อนุพันธ์: อนุพันธ์สังเคราะห์เสถียรกว่ากรดแอสคอร์บิก แต่ซึมผ่านผิวได้น้อยกว่า และงานทบทวนปี 2017 ระบุว่าอนุพันธ์บางตัวทาทุกวันแล้วไม่ได้เพิ่มระดับวิตามินซีในผิว (Linus Pauling Institute · Al-Niaimi & Chiang 2017) เราจึงไม่ได้บอกในคลิปว่า "ถ้าแสบให้เปลี่ยนไปใช้อนุพันธ์" แต่บอกให้ลองความเข้มข้นต่ำลงแทน
ดูที่ฉลากยังไง
- ชื่อที่นิยมคือ Ascorbic Acid (หรือ L-Ascorbic Acid) คือวิตามินซีรูปแบบตรง ส่วนชื่อที่ลงท้ายว่า Ascorbyl เช่น Sodium Ascorbyl Phosphate, Magnesium Ascorbyl Phosphate, Ascorbyl Palmitate คืออนุพันธ์
- ขวดทึบแสง ปั๊มหรือหลอดบีบ ช่วยลดการโดนอากาศและแสง ดีกว่าขวดใสฝาเปิดกว้าง (คำแนะนำของช่อง อิงเรื่องความเสถียรข้างบน)
- ตัวเลขเปอร์เซ็นต์ที่หน้าขวด ถ้าไม่ระบุ ไม่ต้องเดา ให้เริ่มจากตัวที่ไม่ระคายเคืองก่อน
- สำคัญสุด: ขวดวิตามินซีไม่มีค่า SPF ถ้าอยากรู้ว่ากันแดดได้ไหม ให้หาคำว่า SPF และ broad-spectrum บนฉลาก ไม่มีก็คือไม่ใช่กันแดด
ทริกคนขี้เกียจ

- ตอนเช้า ทาวิตามินซีหลังล้างหน้า แล้วทากันแดดทับ ตรงกับคำแนะนำที่ AAD รวบรวมไว้ว่าให้ทาวิตามินซีหลังล้างหน้าตอนเช้า ก่อนทากันแดด ไม่ต้องเพิ่มเวลา แค่เรียงให้ถูก
- เก็บขวดให้พ้นแดด ปิดฝาให้สนิท เพราะอากาศ ความร้อน และแสงทำให้วิตามินซีเสื่อม
- ไม่ต้องเลือกอย่างใดอย่างหนึ่ง วันไหนรีบ ขอให้มีกันแดดไว้ก่อน วิตามินซีเป็นตัวเสริม (คำแนะนำของช่อง)
แบบนี้ควรไปหาหมอ
- ทาวิตามินซีแล้ว แสบมาก แดง หรือขึ้นผื่น ให้หยุดใช้ ถ้าไม่ดีขึ้นหลังหยุด ไปหาหมอผิวหนัง
- มี จุด ไฝ หรือรอยบนผิวที่เปลี่ยนขนาด สี หรือรูปร่าง หรือแผลที่ไม่ดีขึ้นในหลายสัปดาห์ นี่ไม่ใช่เรื่องของสกินแคร์ ต้องให้แพทย์ตรวจ
- บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย
ที่มา 4 รายการ
กดเข้าไปอ่านต้นฉบับได้ทุกรายการ · ตัวเลขทุกตัวในบทความมาจากรายการด้านล่าง · ถ้าหาต้นฉบับไม่เจอ เราไม่ใส่ตัวเลขนั้น
- Linus Pauling Institute, Oregon State University. Vitamin C and Skin Health (Micronutrient Information Center, เขียน 2011 ทบทวนโดยแพทย์ผิวหนัง; ระบุว่าได้รับทุนบางส่วนจากบริษัทผลิตภัณฑ์ดูแลผิวรายหนึ่ง). lpi.oregonstate.edu — ไม่ดูดซับยูวีเอ/ยูวีบี จึงไม่ใช่กันแดด · ต้านอนุมูลอิสระ · อากาศ ความร้อน แสงทำให้เสื่อม · งานในคนที่ไม่พบผลข้างเคียงใช้ 0.6–10% · pH ต่ำกว่า 4 · อนุพันธ์เสถียรกว่าแต่ซึมน้อยกว่า
- Al-Niaimi F, Chiang NYZ. (2017). Topical Vitamin C and the Skin: Mechanisms of Action and Clinical Applications. Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology 10(7):14–17. pmc.ncbi.nlm.nih.gov — ความเข้มข้น 10–20% · ต่ำกว่า 8% อาจไม่เห็นผล · เกิน 20% ไม่เพิ่มประโยชน์ อาจระคาย · pH ต่ำกว่า 3.5 · อนุพันธ์บางตัวไม่เพิ่มระดับวิตามินซีในผิว · กันแดดกันอนุมูลอิสระได้บางส่วน (บทความทบทวน)
- American Academy of Dermatology. Dermatologist-recommended skin care for your 20s (อัปเดต 23 ก.พ. 2023). aad.org — ทาวิตามินซีหลังล้างหน้าตอนเช้า ก่อนกันแดด
- American Academy of Dermatology. Sunscreen FAQs (อัปเดต 11 ก.พ. 2025). aad.org — broad-spectrum · SPF 30 ขึ้นไป · กันน้ำ · ทาซ้ำราวทุก 2 ชั่วโมง · ไม่มีกันแดดตัวไหนกันยูวีบีได้ 100% · SPF 30 ราว 97%
สินค้าที่เราคัดสำหรับเรื่องนี้ 2 ตัว · คัดโดยเรา
เราเปิดดูส่วนผสม ตรวจเลขจดแจ้ง อย. และนั่งอ่านรีวิว 1–2 ดาวด้วยตาคน ตามเกณฑ์ที่เปิดเผยไว้ แล้วเลือกมาไม่เกิน 3 ตัว แบ่งตามงบ จะซื้อหรือไม่ซื้อก็ได้ · ผ่านด่านคัดออกและตรวจ 2 ชั้น (30 ต.ค. 2569)
Garnier Skin Naturals Bright Complete Overnight Booster Serum (การ์นิเย่ ไบรท์ คอมพลีท โอเวอร์ไนท์ บูสเตอร์ เซรั่ม)
เซรั่ม (กลางคืน) · 30 มล.
- เนื้อบางเบา ซึมไว ตื่นมาผิวนุ่ม
- ราคาย่อมเยาสำหรับวิตามินซีรูปกรดแอสคอร์บิก
- ขวดสีชา
- กล่องไม่มีซีล/ดูเหมือนถูกแกะ
- สีเซรั่มเข้มขึ้นเร็ว (ธรรมชาติของวิตามินซี)
- มีน้ำหอม มีรายงานผดขึ้น 1 ราย
ตัวนี้เรายังไม่ได้ค่าคอม · แนะนำเพราะผ่านเกณฑ์ ไม่ใช่เพราะรายได้
CeraVe Skin Renewing Vitamin C Serum (เซราวี สกิน รีนิววิ่ง วิตามินซี เซรั่ม)
เซรั่ม · 30 มล.
- เนื้อบางเบา ซึมไว ไม่เหนียว
- ไม่มีน้ำหอม ผู้ใช้หลายคนระบุว่าใช้แล้วไม่มีอาการ (ความเห็นผู้ใช้ ไม่ใช่ผลทดสอบ)
- บางคนรู้สึกว่าสีผิวดูสม่ำเสมอขึ้น (ความเห็นผู้ใช้ ไม่ใช่ผลทดสอบ)
- ได้ของล็อตเก่า/เนื้อเปลี่ยนสี
- บางคนรู้สึกว่าไม่เห็นความเปลี่ยนแปลงที่หวังไว้
ตัวนี้เรายังไม่ได้ค่าคอม · แนะนำเพราะผ่านเกณฑ์ ไม่ใช่เพราะรายได้
ไม่เจอตัวที่ใช่? ไม่ต้องซื้อครับ ใช้ดูฉลากยังไงด้านบนเลือกตัวที่มีอยู่แล้วได้เลย