ผิวหยาบเหมือนกระดาษทราย ต้องขัดแรงไหม?
สรุป 30 วินาที
- คำตอบสั้นๆ: ผิวหยาบเพราะเซลล์เก่าชั้นนอกสุดยังเกาะกันแน่น การขัดแรงๆ บ่อยๆ ทำให้แดงระคายแทน AHA หรือกรดผลไม้ ไปคลายตัวยึดระหว่างเซลล์เก่าให้หลุดง่ายขึ้นโดยไม่ต้องถู
- บนฉลากที่เจอบ่อยคือ Glycolic Acid (พบในอ้อย) กับ Lactic Acid (พบในนมเปรี้ยว) แต่ตัวที่ใส่ในเครื่องสำอางส่วนใหญ่ผลิตขึ้นในโรงงาน
- งานวิจัยในผู้หญิงผิวเสียจากแดด 74 คน กลุ่มที่ทาครีมกรดแลคติก 8% วันละ 2 ครั้ง 22 สัปดาห์ ผิวที่แขนหยาบน้อยลงกว่ากลุ่มครีมเปล่า ผู้วิจัยสรุปว่าได้ผล พอประมาณ
- AHA ทำให้ผิว ไวต่อแดดขึ้น ต้องทากันแดดทุกเช้า และกันแดดต่ออีก 1 สัปดาห์หลังหยุดใช้
คลิป 58 วินาที จากซีรีส์ "ส่วนผสม" ตอน 7 · บทความด้านล่างขยายความจากคลิปพร้อมที่มา
ทำไมผิวถึงหยาบ
ผิวชั้นนอกสุดของเราคือเซลล์เก่าที่หมดหน้าที่แล้ว ตามปกติมันควรค่อยๆ หลุดไปเองทีละน้อยโดยที่เราไม่รู้ตัว แต่ถ้าเซลล์เก่าพวกนี้ยังเกาะกันแน่น ไม่ยอมหลุด ผิวก็จะสากและขรุขระเวลาลูบ
ปฏิกิริยาแรกของหลายคนคือหาสครับมาขัด แต่การขัดแรงๆ บ่อยๆ ไม่ได้ทำให้เซลล์เก่าหลุดอย่างเดียว มันถูไปถึงผิวที่ยังดีอยู่ด้วย ผลคือแดง ระคาย แล้วผิวก็หยาบต่อ AAD จึงเตือนว่ายิ่งวิธีผลัดผิวรุนแรงเท่าไหร่ ยิ่งต้องทำห่างเท่านั้น และไม่ควรผลัดผิวจนแดง (AAD)
AHA คืออะไร ดูชื่อไหนบนฉลาก
AHA ย่อมาจาก Alpha Hydroxy Acid คนไทยเรียกกรดผลไม้ ตัวที่เจอบ่อยในโทนเนอร์และเซรั่มคือ
- Glycolic Acid พบในอ้อย
- Lactic Acid พบในนมเปรี้ยว
ที่บอกว่า "พบใน" เพราะในธรรมชาติมีอยู่จริง แต่ AHA ที่ใส่ในเครื่องสำอางส่วนใหญ่ผลิตขึ้นด้วยกระบวนการสังเคราะห์ ไม่ได้คั้นจากอ้อยหรือหมักจากนม (Tang & Yang 2018) งานรีวิวเดียวกันยังบอกว่าผลของ AHA ขึ้นกับสามอย่างคือ ความเข้มข้น ค่าความเป็นกรด (pH) และเวลาที่สัมผัสผิว
กรดทำให้ผิวเรียบได้ยังไง
AHA ไปลดแรงยึดเกาะระหว่างเซลล์เก่าในชั้นนอกสุด ทำให้เซลล์พวกนั้นหลุดออกได้เองทีละน้อย (Tang & Yang 2018) นึกภาพง่ายๆ คือแทนที่จะเอาแปรงไปงัดอิฐ มันไปละลายปูนที่ยึดอิฐเก่าแทน
งานวิจัยที่อ้างในคลิปเป็นงานของ Stiller และคณะ ปี 1996 (Stiller et al. 1996)
| รายละเอียดงานวิจัย | |
|---|---|
| ผู้เข้าร่วม | ผู้หญิง 74 คน อายุ 40–70 ปี ผิวหน้าเสียจากแดดระดับปานกลางถึงมาก |
| แบ่งกลุ่ม | 3 กลุ่ม: ครีม Glycolic Acid 8% / ครีม Lactic Acid 8% / ครีมเปล่า |
| วิธีทา | ทาหน้าและแขน วันละ 2 ครั้ง นาน 22 สัปดาห์ |
| ผลที่พูดในคลิป | กลุ่มกรดแลคติก ผิวที่แขนหยาบน้อยลงกว่ากลุ่มครีมเปล่าอย่างมีนัยสำคัญ |
| ข้อสังเกต | ผู้วิจัยสรุปเองว่าได้ผล "พอประมาณ" · ในรายงานตรวจระบุว่ามีผู้ผลิตสินค้าร่วมสนับสนุนทุน |
ประเด็นสำคัญ: งานวิจัยนี้ทาวันละ 2 ครั้งตั้งแต่ต้น และใช้ครีม 8% สินค้าในลิงก์ของเราอาจเข้มข้นต่างกัน ส่วน "เริ่มห่างๆ" ที่เราแนะนำเป็นแนวทางเริ่มใช้ตามหลัก AAD ไม่ใช่ตัวเลขจากงานวิจัย
เรื่องแดดที่ต้องรู้ก่อนใช้
นี่คือจุดที่คนพลาดบ่อยที่สุด US FDA รายงานงานศึกษาที่พบว่าหลังทา AHA ต่อเนื่อง 4 สัปดาห์ ผิวอาสาสมัคร ไวต่อการแดงจากรังสี UV เพิ่มขึ้น 18% และผลนี้กลับคืนได้ หลังหยุดใช้ 1 สัปดาห์ ความไวของจุดที่ทากับไม่ทาไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ (US FDA)
FDA จึงแนะนำให้ฉลากผลิตภัณฑ์ AHA บอกผู้ใช้ว่าให้ทากันแดด ใส่เสื้อผ้าป้องกัน และจำกัดเวลาอยู่กลางแดด ทั้งระหว่างใช้และอีก 1 สัปดาห์หลังหยุด ตัวเลข 1 สัปดาห์นี้เป็นคำแนะนำบนฉลาก ไม่ใช่ระยะเวลาที่วัดได้แน่นอน
หน้าเดียวกันยังระบุว่าคณะผู้เชี่ยวชาญ CIR (หน่วยประเมินความปลอดภัยของอุตสาหกรรมเครื่องสำอางสหรัฐฯ) เห็นว่าผลิตภัณฑ์กรดไกลโคลิกและแลคติกปลอดภัยสำหรับผู้บริโภคเมื่อ ความเข้มข้นไม่เกิน 10% และ pH ไม่ต่ำกว่า 3.5 โดยต้องมีคำแนะนำเรื่องกันแดดด้วย FDA หมายเหตุว่าข้อสรุปนี้อิงงานศึกษาที่อุตสาหกรรมสนับสนุน
ดูที่ฉลากยังไง
- มองหา Glycolic Acid หรือ Lactic Acid ในรายการส่วนผสม สองตัวนี้คือ AHA ที่เจอบ่อยที่สุด
- ถ้าฉลากบอกเปอร์เซ็นต์ เกณฑ์ที่ CIR ใช้คือไม่เกิน 10% สินค้าที่เราเทียบในลิงก์เลือกตามเกณฑ์นี้ และ pH ไม่ต่ำกว่า 3.5
- ฉลากส่วนใหญ่ไม่บอก pH ถ้าไม่บอก ให้เริ่มจากทาห่างๆ แล้วดูว่าผิวตอบสนองยังไง
- โทนเนอร์หรือเซรั่ม AHA มักมีคำเตือนเรื่องแดดบนฉลากอยู่แล้ว อ่านด้วย
ทริกคนขี้เกียจ
- ทาก่อนนอน ลูบไม่ถู เอาสำลีชุบแล้วลูบผ่านครั้งเดียวพอ ไม่ต้องถูวนให้สะใจ การทาตอนกลางคืนเป็นคำแนะนำของช่อง เพื่อให้ตอนเช้าเหลือแค่ทากันแดด
- เริ่มสัปดาห์ละ 1–2 คืน ผิวไม่แดงค่อยขยับ นี่เป็นแนวทางตามหลัก AAD ที่ให้ปรับความถี่ตามสภาพผิว
- วางกันแดดไว้ข้างแปรงสีฟัน จะได้ไม่ลืมทาตอนเช้า และถ้าหยุดใช้ AHA ก็ทาต่ออีกสัปดาห์
ข้อควรระวังจาก AAD: อย่าทาคืนเดียวกับเรตินอล · ไม่ใช้บนผิวที่ไหม้แดดหรือมีแผล · คนผิวสีเข้มควรเลี่ยงการผลัดผิวแรงๆ เพราะอาจทำให้รอยดำเข้มขึ้น ให้เลือกแบบอ่อนและใช้ห่างๆ (AAD)
แบบนี้ควรไปหาหมอ
- ทาแล้ว แสบแดงมาก หรือผิวลอกเป็นแผ่น และหยุดใช้แล้วหลายวันยังไม่ดีขึ้น
- ผิวหยาบร่วมกับ ตุ่ม สะเก็ด หรือผื่นที่ลามเป็นวง อาจไม่ใช่แค่เซลล์เก่าสะสม
- คนผิวสีเข้มที่ใช้แล้ว รอยดำเข้มขึ้นหรือมีจุดด่างใหม่ ให้หยุดและปรึกษาแพทย์ผิวหนัง
- บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย
ที่มา 4 รายการ
กดเข้าไปอ่านต้นฉบับได้ทุกรายการ · ตัวเลขทุกตัวในบทความมาจากรายการด้านล่าง · ถ้าหาต้นฉบับไม่เจอ เราไม่ใส่ตัวเลขนั้น
- Tang SC, Yang JH. (2018). Dual Effects of Alpha-Hydroxy Acids on the Skin. Molecules 23(4):863. mdpi.com — AHA ลดการยึดเกาะของเซลล์ชั้นนอกจนหลุดลอก · Glycolic พบในอ้อย Lactic พบในนมเปรี้ยว แต่ในผลิตภัณฑ์มักสังเคราะห์ · ผลขึ้นกับ pH ความเข้มข้น และเวลาสัมผัส
- Stiller MJ, et al. (1996). Topical 8% glycolic acid and 8% L-lactic acid creams for the treatment of photodamaged skin: a double-blind vehicle-controlled clinical trial. Arch Dermatol 1996. PMID 8651713. epistemonikos.org — ผู้หญิง 74 คน อายุ 40–70 ผิวเสียจากแดด · 3 กลุ่ม · วันละ 2 ครั้ง 22 สัปดาห์ · กรดแลคติกลดความหยาบที่แขนได้ดีกว่าครีมเปล่า · ผู้วิจัยสรุป "พอประมาณ" · การสนับสนุนทุนจากผู้ผลิตตามรายงานตรวจ (หน้าบทคัดย่อไม่ระบุ)
- US FDA. Alpha Hydroxy Acids. fda.gov — ใช้ AHA 4 สัปดาห์ ผิวไวต่อการแดงจาก UV เพิ่ม 18% · หยุด 1 สัปดาห์ไม่ต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ · ฉลากแนะนำกันแดดระหว่างใช้และอีก 1 สัปดาห์หลังหยุด · CIR: ไม่เกิน 10% และ pH ≥ 3.5
- American Academy of Dermatology. How to safely exfoliate at home. aad.org — ความถี่ขึ้นกับสภาพผิว ยิ่งแรงยิ่งใช้ห่าง · ไม่ผลัดผิวจนแดง · ไม่ผลัดบนผิวไหม้แดดหรือแผล · ผลัดระหว่างใช้เรตินอลอาจทำให้ผิวแห้งขึ้น · ผิวสีเข้มเลี่ยงการผลัดผิวแรงๆ
สินค้าที่เราคัดสำหรับเรื่องนี้ กำลังคัด
ระหว่างนี้ ใช้ดูฉลากยังไงด้านบนเลือกตัวที่มีอยู่แล้วได้เลย
อ่านต่อเรื่องใกล้กัน
