ใบบัวบกปั่นพอกหน้า = เซรั่มใบบัวบก?
สรุป 30 วินาที
- คำตอบสั้นๆ: ไม่เหมือนกัน ใบบัวบกสดมีสารสำคัญ ไม่เท่ากัน แล้วแต่แหล่งปลูก ปั่นเองเลยไม่รู้ว่าได้เท่าไหร่ และงานวิจัยที่มีทดลองกับ สารสกัด ไม่ใช่ใบสด
- บนฉลากมองหา Centella Asiatica Extract หรือชื่อสารสำคัญ Madecassoside · Asiaticoside · Madecassic Acid · Asiatic Acid
- งานทดลองเล็กๆ ในอาสาสมัคร 25 คน ทาครีมสารสกัด 5% ที่ท้องแขน 4 สัปดาห์ ผิวชุ่มชื้นขึ้นราว 1 ใน 4 และเสียน้ำน้อยลง แต่เป็นครีมที่แขน ไม่ใช่เซรั่มบนหน้า
- สารสำคัญใช้ปริมาณน้อย อาจอยู่ ท้ายๆ รายการส่วนผสม ก็ได้ เพราะกฎฉลากให้ส่วนผสมที่น้อยกว่า 1% เรียงลำดับใดก็ได้
คลิป 60 วินาที จากซีรีส์ "ส่วนผสม" ตอน 8 · บทความด้านล่างขยายความจากคลิปพร้อมที่มา
ทำไมใบสดปั่นถึงไม่เท่าสารสกัด
ใบบัวบกมีกลุ่มสารที่นักวิจัยสนใจเรียกว่าซาโปนิน ตัวหลักๆ คือ Asiaticoside, Madecassoside, Asiatic acid และ Madecassic acid งานรีวิวในวารสารผิวหนังของโปแลนด์ระบุว่าซาโปนินในต้นบัวบกมีได้ตั้งแต่ ราว 1% ถึง 8% ของสารทั้งหมด และปริมาณที่ต่างกันนี้ขึ้นกับแหล่งที่ปลูกเป็นหลัก (Bylka et al. 2013)
พูดง่ายๆ คือใบจากตลาดสองกำ อาจมีสารสำคัญต่างกันหลายเท่า ปั่นเองแล้วพอกหน้า เราไม่มีทางรู้ว่าวันนี้ได้มากหรือน้อย
ส่วนงานวิจัยที่ทาบนผิวคนที่เราหาเจอ ใช้สารสกัดที่ผสมในครีมหรือเจลในห้องทดลอง ไม่ใช่ใบสดปั่น ผลที่อ่านเจอจากงานวิจัยเลยเอามาใช้กับใบปั่นไม่ได้
ชื่ออะไรบนฉลากที่ควรมองหา
ผลิตภัณฑ์ใบบัวบกเขียนชื่อได้สองแบบ
- ชื่อสารสกัดรวม: Centella Asiatica Extract
- ชื่อสารสำคัญที่แยกออกมา: Madecassoside · Asiaticoside · Madecassic Acid · Asiatic Acid (Bylka et al. 2013)
ถ้าฉลากระบุชื่อสารสำคัญชัด อย่างน้อยเราก็รู้ว่าผู้ผลิตใส่ตัวไหนลงไป ซึ่งใบปั่นบอกไม่ได้
ทาแล้วได้อะไร มีงานวิจัยไหม
มี แต่เป็นงานเล็ก (Ratz-Łyko et al. 2016)
| รายละเอียดงานวิจัย | |
|---|---|
| ผู้เข้าร่วม | อาสาสมัครสุขภาพดี 25 คน อายุ 18–55 ปี |
| สิ่งที่ทา | ครีมที่มีสารสกัดใบบัวบก 5% เทียบกับครีมเปล่า และบริเวณที่ไม่ทาอะไร |
| ตำแหน่ง · ความถี่ | ท้องแขน วันละ 2 ครั้ง นาน 4 สัปดาห์ |
| ผล | ความชุ่มชื้นผิวเพิ่มราว 25% · การเสียน้ำผ่านผิวลดลงราว 18% (ครีมเปล่าลดราว 5%) เมื่อเทียบกับบริเวณที่ไม่ทา |
| ข้อจำกัด | ไม่ระบุการสุ่มหรือการปกปิด · ทุนวิจัยของผู้วิจัยเอง · ทาที่แขน ไม่ใช่หน้า |
ประเด็นสำคัญ: สิ่งที่วัดได้ในงานนี้คือความชุ่มชื้นและการเสียน้ำของผิวที่แขน ไม่ได้วัดเรื่องอื่น และเซรั่มในลิงก์ของเราไม่ใช่ครีมตัวที่ใช้ในงานทดลอง
ในคลิปเราตั้งใจไม่พูดเรื่องสิว การอักเสบ แผล หรือรอยแผลเป็น เพราะข้อความแบบนั้นอยู่นอกกรอบที่เครื่องสำอางพูดได้ ถ้ามีคำถามเรื่องพวกนี้ ควรถามแพทย์
ดูที่ฉลากยังไง
กฎฉลากเครื่องสำอางของอาเซียนที่ไทยใช้ กำหนดให้เรียงส่วนผสมจากมากไปน้อย แต่ส่วนผสมที่น้อยกว่า 1% จะเรียงลำดับใดก็ได้ หลังจากตัวที่มากกว่า 1% (ASEAN Labelling) สารสำคัญอย่าง Madecassoside มักใช้ในปริมาณน้อย เลยอาจอยู่ท้ายๆ รายการ ไม่ได้แปลว่าใส่น้อยผิดปกติ
วิธีดูใน 5 วินาที
- พลิกขวด หาคำว่า Centella หรือ Madecassoside / Asiaticoside ไล่ตั้งแต่ต้นจนจบรายการ ไม่ต้องดูแค่ช่วงต้น
- เจอแล้วไม่ต้องตีความตำแหน่ง เพราะกฎให้วางตรงไหนก็ได้ถ้าน้อยกว่า 1%
- ไม่เจอชื่อพวกนี้เลย แต่ขวดเขียนว่า "ใบบัวบก" ตัวใหญ่ ให้สงสัยไว้ก่อน (ข้อนี้เป็นคำแนะนำของช่อง)
ทริกคนขี้เกียจ
- ถ่ายรูปฉลากแล้วซูม ตัวหนังสือบนขวดเล็กมาก ซูมในมือถือหาคำว่า Centella ง่ายกว่าเพ่งเอง
- ทาหลังล้างหน้าตามปกติ ไม่ต้องเพิ่มขั้นตอนอะไร เซรั่มใบบัวบกใช้แทนขั้นเซรั่มเดิมได้เลย
- ขวดแรก ทดสอบที่ท้องแขนก่อน พืชก็แพ้ได้ AAD แนะนำทาจุดเล็กๆ ที่ใต้ท้องแขนหรือข้อพับแขน วันละ 2 ครั้ง นาน 7–10 วัน ถ้ามีอาการให้ล้างออกและไม่ใช้ต่อ (AAD)
ข้อ 1 และ 2 เป็นคำแนะนำของช่อง งานรีวิวของ Bylka ระบุว่ารายงานการแพ้เฉพาะที่จากใบบัวบกมีอยู่แต่ไม่บ่อย
แบบนี้ควรไปหาหมอ
- ทาแล้ว แดง คัน แสบ หรือขึ้นผื่น ไม่ว่าจะจากเซรั่มหรือใบสดปั่น หยุดใช้ แล้วถ้าไม่ดีขึ้นในไม่กี่วันให้ไปพบแพทย์ผิวหนัง
- พอกใบสดบนผิวที่ มีแผลหรือสิวอักเสบ แล้วบวมแดงมากขึ้น
- มีปัญหาผิวที่อยากใช้ใบบัวบกช่วย เช่น รอยแผล หรือสิวอักเสบเรื้อรัง เรื่องแบบนี้ต้องให้แพทย์ประเมิน เครื่องสำอางไม่ได้มีไว้ตอบโจทย์นั้น
- บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย
ที่มา 4 รายการ
กดเข้าไปอ่านต้นฉบับได้ทุกรายการ · ตัวเลขทุกตัวในบทความมาจากรายการด้านล่าง · ถ้าหาต้นฉบับไม่เจอ เราไม่ใส่ตัวเลขนั้น
- Bylka W, Znajdek-Awiżeń P, Studzińska-Sroka E, Brzezińska M. (2013). Centella asiatica in cosmetology. Postepy Dermatol Alergol 30(1):46–49. pmc.ncbi.nlm.nih.gov — สารสำคัญ 4 ตัว · ซาโปนิน 1–8% แปรตามแหล่งปลูก · ผลข้างเคียงเฉพาะที่พบได้แต่ไม่บ่อย
- Ratz-Łyko A, Arct J, Pytkowska K. (2016). Moisturizing and Antiinflammatory Properties of Cosmetic Formulations Containing Centella asiatica Extract. Indian J Pharm Sci 78(1):27–33. ijpsonline.com — 25 คน อายุ 18–55 · ครีมสารสกัด 5% ท้องแขน วันละ 2 ครั้ง 4 สัปดาห์ · ความชุ่มชื้น +25% · เสียน้ำ −18% (ครีมเปล่า −5%) เทียบบริเวณไม่ทา · ไม่ระบุการสุ่ม/ปกปิด · ทุนของผู้วิจัยเอง
- ASEAN Cosmetic Labelling Requirements (Appendix II, 4 ก.ย. 2007). file.go.gov.sg — เรียงส่วนผสมจากมากไปน้อย · ส่วนผสมที่น้อยกว่า 1% เรียงลำดับใดก็ได้
- American Academy of Dermatology. How to test skin care products. aad.org — ทาจุดทดสอบใต้ท้องแขนหรือข้อพับแขน วันละ 2 ครั้ง 7–10 วัน · มีอาการให้ล้างออกและไม่ใช้ต่อ
สินค้าที่เราคัดสำหรับเรื่องนี้ กำลังคัด
ระหว่างนี้ ใช้ดูฉลากยังไงด้านบนเลือกตัวที่มีอยู่แล้วได้เลย
อ่านต่อเรื่องใกล้กัน
