ครีมทาแล้วหน้าเปลี่ยนสีใน 3 วัน?
สรุป 30 วินาที
- คำตอบสั้นๆ: ต้องระวัง สกินแคร์ส่วนใหญ่ต้องใช้ อย่างน้อย 6 สัปดาห์ กว่าจะเห็นผล (AAD) หน้าเปลี่ยนสีในไม่กี่วันจึงผิดปกติ
- อย. เคยตรวจพบ สารที่ห้ามผสมในเครื่องสำอาง ในครีมบางเจ้า เช่น ปรอท ไฮโดรควิโนน กรดเรทิโนอิก สเตียรอยด์
- สารเหล่านี้ บางตัวเป็นยาที่ต้องให้แพทย์สั่ง ถ้าแพทย์สั่งให้คุณใช้ ให้ใช้ตามแพทย์ ที่ห้ามคือการแอบใส่ในเครื่องสำอาง
- ไม่มีฉลากภาษาไทย ไม่มีเลขจดแจ้ง ไม่ซื้อ · มีเลขแต่เห็นผลไวผิดปกติ ก็ยังต้องระวัง · ผิวผิดปกติ หยุด แล้วไปหาแพทย์
คลิป 28 วินาที จากซีรีส์ "จริงไหม พี่เลซ?" ตอน 7 · บทความด้านล่างขยายความจากคลิปพร้อมที่มา
ทำไม "เร็วผิดปกติ" ถึงเป็นสัญญาณเตือน
ผิวมีรอบการผลัดเซลล์ของมันเอง สกินแคร์ที่ทำงานกับผิวจริงจึงต้องใช้เวลา AAD บอกว่าผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่ "ใช้เวลาอย่างน้อย 6 สัปดาห์กว่าจะเห็นผล บางครั้งถึง 3 เดือน" (AAD) มีข้อยกเว้นอยู่บ้าง เช่น มอยส์เจอไรเซอร์ที่ทำให้ริ้วรอยตื้นๆ ดูเต็มขึ้นได้ในไม่กี่วัน (AAD) แต่นั่นคือผิวอิ่มน้ำ ไม่ใช่ผิวเปลี่ยนสี
ประเด็นสำคัญ: เราไม่ได้บอกว่าครีมทุกตัวที่เห็นผลไวมีสารอันตราย แต่ หน้าเปลี่ยนสีหรือจุดด่างดำจางลงในไม่กี่วัน คือผลแบบที่เครื่องสำอางตามกฎหมายทำไม่ได้ จึงควรสงสัยว่ามีอะไรที่ไม่ควรอยู่ในนั้น
อย. เคยเจออะไรบ้าง
ธันวาคม 2566 อย. ประกาศผลตรวจเครื่องสำอางที่ซื้อจากร้านออนไลน์ 8 รายการ พบสารที่ห้ามใช้เป็นส่วนผสม (อย. ผ่านมติชน) และพฤศจิกายน 2565 เตือนอีก 11 รายการที่พบปรอท สเตียรอยด์ และไฮโดรควิโนน (อย. ผ่าน Thai PBS) นี่คือสิ่งที่ อย. บอกว่าสารแต่ละตัวทำอะไรกับผิวและร่างกาย
| สาร | ผลเสียที่ อย. และแหล่งการแพทย์ระบุ |
|---|---|
| ปรอท | แพ้ ผื่นแดง ผิวบาง สะสมแล้วทำร้ายไตและระบบประสาท (อย./มติชน · WHO) |
| ไฮโดรควิโนน | ระคาย แสบร้อน ใช้มากเกินผิวกลับคล้ำเป็นปื้นสีน้ำเงินดำ (DermNet · อย./มติชน) |
| กรดเรทิโนอิก | แดง แสบ ลอก ไวแสง เสี่ยงต่อทารกในครรภ์ (DermNet · อย./มติชน) |
| สเตียรอยด์ | ใช้นาน ผิวบาง แตกลาย เส้นเลือดฝอยขยาย หน้าแดงตลอด ผื่นรอบปาก (DermNet · อย./มติชน) |
สารเหล่านี้คือตัวที่ อย. เจอซ้ำๆ ในครีมที่โฆษณาผลเร็ว และเป็นเหตุผลที่ห้ามผสมในเครื่องสำอาง
ข้อที่ต้องย้ำ: ไฮโดรควิโนน กรดเรทิโนอิก และสเตียรอยด์ เป็นยา ที่แพทย์สั่งใช้ได้ในขนาดและระยะเวลาที่เหมาะสม (DermNet · DermNet · DermNet) ถ้าแพทย์ผิวหนังสั่งให้คุณใช้ ให้ใช้ตามที่แพทย์บอก อย่าหยุดเองเพราะคลิปหรือบทความนี้ สิ่งที่ห้ามคือการใส่ลงในเครื่องสำอางที่ขายทั่วไปโดยไม่บอกใคร
ดูที่ฉลากยังไง
- ไม่มีฉลากภาษาไทย ไม่มีเลขที่ใบรับจดแจ้ง ไม่มีชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ไม่ต้องซื้อ (อย. ผ่าน Thai PBS)
- มีเลขแล้วก็ยังไม่ใช่ใบรับประกัน งานวิจัยในเชียงใหม่ตรวจเครื่องสำอางที่จดแจ้งแล้ว 68 ตัวอย่าง พบสารห้ามใช้ 9 ตัวอย่าง (13.24%) (Chaichanapoonphol & Ruankon 2568) ดูตอนที่ 3
- คำโฆษณาแบบ "เห็นผลใน 3 วัน" "หน้าใสใน 1 สัปดาห์" กับกระปุกแบ่งขาย ไม่มีกล่อง คือชุดสัญญาณที่ควรถอยออกมา ข้อนี้เป็นคำแนะนำของช่อง
ทริกคนขี้เกียจ
- เช็ก 3 อย่างก่อนจ่าย ฉลากไทย เลขจดแจ้ง ชื่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า ขาดอย่างใดอย่างหนึ่ง ข้ามเลย
- ผลไวจนตกใจ ให้หยุด ไม่ใช่ดีใจ โดยเฉพาะหน้าเปลี่ยนสีหรือรอยแดงลดลงทันทีที่ทา
- ใช้แล้วผิวผิดปกติ หยุด เก็บกระปุกไว้ แล้วไปหาแพทย์ US FDA ก็แนะนำแบบเดียวกัน (FDA) สงสัยว่าสินค้าอันตราย แจ้ง อย. สายด่วน 1556 (Thai PBS)
แบบนี้ควรไปหาหมอ
- ใช้ครีมแล้ว หน้าแดงตลอดเวลา ผิวบางจนเห็นเส้นเลือดฝอย หรือมีผื่นรอบปาก อาจเป็นผลจากสเตียรอยด์ที่แอบใส่ ให้แพทย์ช่วยวางแผนหยุดและดูแลผิว
- ผิวที่ทาครีม คล้ำขึ้นเป็นปื้นสีเทาดำ ทั้งที่ตอนแรกดูสว่างขึ้น
- ใช้ครีมที่สงสัยว่ามีปรอทมานาน และมีอาการผิดปกติทั่วร่างกาย เช่น อ่อนเพลีย บวม ปัสสาวะผิดปกติ
- บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย
ที่มา 10 รายการ
กดเข้าไปอ่านต้นฉบับได้ทุกรายการ · ตัวเลขทุกตัวในบทความมาจากรายการด้านล่าง · ถ้าหาต้นฉบับไม่เจอ เราไม่ใส่ตัวเลขนั้น
- American Academy of Dermatology. How to maximize results from anti-aging skin care products. aad.org — ส่วนใหญ่อย่างน้อย 6 สัปดาห์ บางครั้ง 3 เดือน · มอยส์เจอไรเซอร์ทำริ้วรอยตื้นดูเต็มในไม่กี่วัน
- มติชน (15 ธ.ค. 2566). อย. ประกาศผลตรวจเครื่องสำอาง 8 รายการ พบสารห้ามใช้. matichon.co.th — ปรอท สเตียรอยด์ ไฮโดรควิโนน กรดเรทิโนอิก และผลเสียของแต่ละตัวตามที่ อย. ระบุ
- Thai PBS (3 พ.ย. 2565). อย. เตือนเครื่องสำอาง 11 รายการพบสารห้ามใช้. thaipbs.or.th — ปรอท สเตียรอยด์ ไฮโดรควิโนน · ฉลากไทยต้องมีผู้ผลิต/ผู้นำเข้า เลขจดแจ้ง · สายด่วน 1556
- World Health Organization. Mercury and health (fact sheet). who.int — ผลิตภัณฑ์ปรับสีผิวที่มีปรอทเป็นอันตราย · ทำลายไตและระบบประสาท ปัญหาผิว
- DermNet. Bleaching creams. dermnetnz.org — ไฮโดรควิโนนใช้เกิน → ปื้นสีน้ำเงินดำ (exogenous ochronosis) · ปรอททำลายระบบประสาทและไต · เทรทิโนอินเป็นยาตามใบสั่งแพทย์เพราะเสี่ยงต่อการตั้งครรภ์
- DermNet. Topical retinoids. dermnetnz.org — เทรทิโนอินเป็นยาที่แพทย์สั่ง · แดง ลอก ระคาย ไวแสง · บางตัวห้ามใช้ในหญิงตั้งครรภ์
- DermNet. Topical steroids. dermnetnz.org — ยาที่หน่วยงานสาธารณสุขกำกับ ผลข้างเคียงน้อยเมื่อใช้ภายใต้การดูแลแพทย์ · ใช้ตัวแรงต่อเนื่องหลายเดือน: ผิวบาง แตกลาย เส้นเลือดขยาย ผื่นรอบปาก
- ปิยพร ชัยชนะพูนผล, ชิดชนก เรือนก้อน (2568). ความชุกของการแสดงฉลากที่ไม่ถูกต้องและการปลอมปนสารห้ามใช้ของเครื่องสำอางที่จดแจ้งด้วยระบบ E-submission ในจังหวัดเชียงใหม่. วารสารเภสัชกรรมไทย 17(1):101–111. tci-thaijo.org — 9 จาก 68 ตัวอย่าง (13.24%) ปีงบประมาณ 2565 ชุดทดสอบเบื้องต้น
- US FDA. Using Cosmetics Safely. fda.gov — มีอาการให้หยุดใช้ และติดต่อผู้ให้บริการสุขภาพ
- สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา. ฐานข้อมูลเครื่องสำอางอันตราย (cosmetic.fda.moph.go.th/dangerous-cosmetics) — ประกาศผลการวิเคราะห์ต้นทาง (บทความอ้างผ่านข่าวที่รายงานประกาศนี้)
สินค้าที่เราคัดสำหรับเรื่องนี้ กำลังคัด
ระหว่างนี้ ใช้ดูฉลากยังไงด้านบนเลือกตัวที่มีอยู่แล้วได้เลย
อ่านต่อเรื่องใกล้กัน
