รองพื้นมี SPF ไม่ต้องทากันแดดแล้วเหรอ?
สรุป 30 วินาที
- คำตอบสั้นๆ: ยังต้องทาครับ ตามข้อมูลที่เรามี กันแดดแยกขวดเป็นตัวหลัก รองพื้นเป็นตัวเสริม (การตัดสินของช่อง ไม่ใช่ผลเปรียบเทียบโดยตรง)
- เลข SPF บนกล่องวัดตอนทาหนา 2 มิลลิกรัมต่อตารางเซนติเมตร คิดเป็นรองพื้นราว 1 กรัมขึ้นไปทั้งหน้า แต่ข้อมูลยุโรปบอกว่า 90% ของคนที่ใช้รองพื้น ใช้ไม่เกินราว ครึ่งกรัมต่อวัน
- ทาบางลง ค่าที่ได้ต่ำกว่าฉลากและเดายาก · กันแดด 30 ทับรองพื้น 15 ไม่ได้ 45 ตัวเลขบวกกันไม่ได้
- ทริก: ทากันแดดก่อน รอแป๊บ แล้วลงรองพื้นทับ เพิ่มแค่ขั้นเดียว
คลิป 55 วินาที จากซีรีส์ "อันไหนดี พี่เลซ?" ตอน 2 · บทความด้านล่างขยายความจากคลิปพร้อมที่มา
เลข SPF บนกล่อง วัดตอนทาหนาแค่ไหน
ค่า SPF ทุกตัวบนฉลาก ไม่ว่าจะอยู่บนกันแดดหรือรองพื้น มาจากการทดสอบวิธีเดียวกัน ห้องแล็บชั่งผลิตภัณฑ์ให้ได้ 2.0 มิลลิกรัมต่อผิว 1 ตารางเซนติเมตร ทาบนหลังอาสาสมัคร รอแห้ง แล้วฉายแสงวัด (โปรโตคอล ISO 24444) ความหนาระดับนี้เยอะกว่าที่คนทั่วไปทามาก
ลองคิดเป็นปริมาณ คณะกรรมการวิทยาศาสตร์ด้านความปลอดภัยผู้บริโภคของสหภาพยุโรป (SCCS) ใช้พื้นที่สำหรับรองพื้นชนิดน้ำที่ 565 ตารางเซนติเมตร (ครึ่งหนึ่งของพื้นที่ศีรษะผู้หญิง) เมื่อคูณ 2 มิลลิกรัม จะได้ราว 1.13 กรัม (เราคำนวณเอง) ในเอกสารเดียวกัน ข้อมูลผู้บริโภคยุโรปที่ใช้ประเมินความปลอดภัย ระบุว่าปริมาณรองพื้นชนิดน้ำที่ 90% ของผู้ใช้ใช้ไม่เกินคือ 0.51 กรัมต่อวัน (SCCS/1647/22 ตาราง 3A และ 4) ข้อมูลชุดนี้เก็บเพื่อประเมินความปลอดภัย ไม่ได้วัดเพื่อดู SPF แต่ก็พอบอกภาพได้
| ปริมาณรองพื้นทั้งหน้า | ที่มา | |
|---|---|---|
| ปริมาณที่ใช้ตอนทดสอบ SPF | ราว 1.1 กรัม (2 มก./ตร.ซม. × 565 ตร.ซม.) | ISO 24444 · พื้นที่จาก SCCS · คำนวณโดยเรา |
| ปริมาณที่ 90% ของผู้ใช้ในยุโรปใช้ไม่เกิน | ราว 0.5 กรัมต่อวัน | SCCS/1647/22 (ข้อมูล Hall et al.) |
พูดง่ายๆ คือ ต่อให้เป็นคนที่ลงรองพื้นหนักกว่าคนส่วนใหญ่ ก็ยังได้ไม่ถึงครึ่งของปริมาณที่ใช้ตอนวัดเลขบนกล่อง
ทาบางแล้วได้เท่าไร
งานวัดค่ากันแดดในคน 15 คนที่เกาหลี ทาครีมกันแดด (ไม่ใช่รองพื้น) ที่ 0.5, 1.0, 1.5 และ 2.0 มิลลิกรัมต่อตารางเซนติเมตร พบว่าได้ค่าตามฉลากที่ 2.0 แล้วลดลงเมื่อทาบางลง ความสัมพันธ์น่าจะเป็นแบบเอ็กซ์โพเนนเชียล และที่ 0.5 ซึ่งใกล้ปริมาณที่คนทาจริง ทำนายค่าได้ยาก (Kim et al. 2010)
อีกงานหนึ่งที่ทุนมาจากบริษัทผู้ผลิตเสนอว่าความสัมพันธ์เป็นเส้นตรง เช่น SPF 70 ทาที่ 0.5 มิลลิกรัมต่อตารางเซนติเมตร วัดได้ราว 19 (Ou-Yang et al. 2012) สองค่ายยังเถียงกันว่าตกเร็วแค่ไหน แต่เห็นตรงกันว่า ทาน้อย ได้น้อยกว่าฉลากมาก
แล้วถ้าทากันแดด SPF 30 แล้วลงรองพื้น SPF 15 ทับ ได้ 45 ไหม ไม่ได้ครับ ตัวเลขบวกกันไม่ได้ ศูนย์มะเร็ง Moffitt และมูลนิธิมะเร็งผิวหนัง (Skin Cancer Foundation) อธิบายตรงกันว่าเราได้ประโยชน์จากชั้นที่ค่าสูงกว่าเป็นหลัก (Moffitt · Skin Cancer Foundation)
ประเด็นสำคัญ: เลขบวกกันไม่ได้ แต่การทาซ้อนก็ไม่ได้ไร้ประโยชน์ มันเพิ่มปริมาณรวมและช่วยปิดจุดที่ชั้นแรกพลาด
งานในเดนมาร์กให้อาสาสมัคร 31 คนใส่ชุดว่ายน้ำ ทาครีมกันแดดเองบนผิวส่วนที่ชุดไม่ปิด แล้วถ่ายภาพแสงดำดูจุดที่พลาด ทารอบเดียวได้ราว 0.60 มิลลิกรัมต่อตารางเซนติเมตร และพลาดไปราว 20% ของพื้นที่ (ค่ากลาง) พอทารอบที่สองห่างกัน 20 นาที ปริมาณเพิ่มเป็น 1.10 และจุดที่พลาดลดเหลือ 9% (Heerfordt et al. 2018) งานนี้ทำกับครีมกันแดดซ้อนครีมกันแดด ไม่ใช่รองพื้น และผู้ผลิตครีมที่ใช้เป็นบริษัทผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ดูแลผิว แต่หลักการเดียวกันคือ ชั้นที่สองช่วยอุดรู เพียงแต่คาดเดาเป็นตัวเลขไม่ได้
จุดที่มักพลาด และข้อยกเว้นที่คนลืม
ผลิตภัณฑ์ที่ "แถม SPF" มักถูกเกลี่ยบางและทาไม่ถึงขอบหน้า งานในอังกฤษให้ 84 คนทาครีมบำรุงผสม SPF 30 และครีมกันแดด SPF 30 คนละครั้ง แล้วถ่ายภาพยูวี พบว่าพลาดเปลือกตา 20.9% เมื่อใช้ครีมบำรุงผสม SPF เทียบกับ 14.0% เมื่อใช้ครีมกันแดด และพลาดทั้งหน้า 16.6% เทียบกับ 11.1% (Lourenco et al. 2019) งานนี้ไม่ได้ทดสอบรองพื้น แต่บอกแนวโน้มว่าของที่เราคิดว่าเป็นเครื่องสำอาง เรามักทาไม่ทั่วเท่ากันแดด
อีกข้อที่คนพลาดคือวันที่ "ไม่ได้ออกแดด" แต่นั่งริมหน้าต่างหรืออยู่ในรถนาน ยูวีเอผ่านกระจกทั่วไปได้บางส่วน Skin Cancer Foundation ระบุว่ายูวีเอมากกว่า 50% ผ่านกระจกได้ (Skin Cancer Foundation) บทความโดยนักวิชาการมหาวิทยาลัยวูลลองกองให้ตัวเลขกระจกบ้านทั่วไปผ่านราว 45–75% ส่วนกระจกลามิเนตอย่างกระจกบังลมหน้ารถกันได้เกือบหมด (Larkin, UOW 2025) งานที่วัดรถ 29 คันในสหรัฐก็พบว่ากระจกบังลมหน้ากันยูวีเอเฉลี่ย 96% แต่กระจกข้างกันได้เฉลี่ยแค่ 71% (JAMA Ophthalmology 2016) วันแบบนี้ก็ทากันแดดตามปกติ ถ้าไม่แน่ใจว่าวันนั้นจะโดนแดดแค่ไหน ทาไว้ก่อน
ดูที่ฉลากยังไง
- รองพื้นที่มี SPF ต้องมีเลข SPF และข้อความป้องกันยูวีเอ (PA หรือคำว่า UVA) เหมือนกันแดด ถ้าไม่มี ถือว่าไม่ได้ช่วยกันแดด
- เลข SPF บนรองพื้นวัดด้วยวิธีเดียวกับกันแดด คือทา 2 มก./ตร.ซม. จึงต้องตีความแบบเดียวกัน ทาบางได้น้อยกว่าเลข
- ค่าสูงสุดบนฉลากไทยคือ SPF 50+ และกฎอาเซียนห้ามอ้างว่ากัน 100% หรือกันได้ทั้งวันไม่ต้องทาซ้ำ (ASEAN Sunscreen Labeling Guideline 2015)
- AAD ระบุว่าเครื่องสำอางที่มี SPF สะดวก แต่เมื่ออยู่กลางแจ้งก็ยังต้องทาซ้ำราวทุก 2 ชั่วโมงเหมือนกันแดด (AAD Sunscreen FAQs)
ทริกคนขี้เกียจ
- ทากันแดดก่อน รอแป๊บ แล้วลงรองพื้นทับ เพิ่มแค่ขั้นเดียวจากที่ทำอยู่ หลักทั่วไปของ AAD และ US FDA คือทากันแดดราว 15 นาทีก่อนออกแดด (AAD · US FDA) ส่วนลำดับกันแดดแล้วค่อยแต่งหน้าเป็นแนวทางของ Skin Cancer Foundation (Skin Cancer Foundation) ที่ช่องนำมาใช้
- ตอนบ่าย แตะแป้งหรือคุชชั่นที่มี SPF ทับได้ Skin Cancer Foundation แนะนำให้ใช้แป้งกันแดดทับรองพื้นสำหรับเติมระหว่างวัน แต่เป็นตัวช่วยเติม ตัวหลักยังเป็นกันแดดตอนเช้า เพราะยังไม่มีข้อมูลว่าแป้งที่แตะทับได้ปริมาณพอหรือไม่ (คำแนะนำของช่อง)
- วันอยู่ออฟฟิศทั้งวัน ผู้เชี่ยวชาญในนิตยสารของ AAD เห็นว่าเครื่องสำอางที่มีสารกันแดดอาจพอสำหรับวันที่เจอแดดน้อยมาก (AAD DermWorld 2023) แต่ถ้ามีช่วงเดินกลางแจ้ง นั่งริมหน้าต่าง หรืออยู่ในรถ ทากันแดดไว้ก่อนดีกว่า
แบบนี้ควรไปหาหมอ
- มีจุดด่างหรือปานเดิมที่ขนาด สี หรือขอบเปลี่ยนไป หรือมีแผลที่โดนแดดแล้วไม่ดีขึ้นในหลายสัปดาห์ ควรให้แพทย์ผิวหนังดู
- แต่งหน้าแล้วแสบ แดง หรือเป็นผื่น ซ้ำๆ ทั้งที่เปลี่ยนรองพื้นหลายตัว อาจเป็นการแพ้สัมผัสหรือแพ้แสงจากสารบางตัว ตรวจแปะหาตัวที่แพ้ได้
- บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย
ที่มา 16 รายการ
กดเข้าไปอ่านต้นฉบับได้ทุกรายการ · ตัวเลขทุกตัวในบทความมาจากรายการด้านล่าง · ถ้าหาต้นฉบับไม่เจอ เราไม่ใส่ตัวเลขนั้น
- Eurofins Dermatest. SPF testing protocol according to ISO 24444. eurofins.com — ทา 2.0 มก./ตร.ซม. · รอแห้ง 15–30 นาที
- SCCS (2023). Notes of Guidance for the Testing of Cosmetic Ingredients and their Safety Evaluation, 12th revision, SCCS/1647/22. health.ec.europa.eu — ตาราง 3A รองพื้นชนิดน้ำ 0.51 ก./วัน (P90, ข้อมูล Hall et al. 2007/2011 ผู้บริโภคยุโรป) · ตาราง 4 พื้นที่ 565 ตร.ซม. "½ area head (female)"
- Kim SM, Oh BH, Lee YW, Choe YB, Ahn KJ. (2010). The relation between the amount of sunscreen applied and the sun protection factor in Asian skin. J Am Acad Dermatol 62(2):218–222. em-consulte.com — 15 คน · 0.5–2.0 มก./ตร.ซม. · เอ็กซ์โพเนนเชียล · ที่ 0.5 ทำนายยาก · ครีมกันแดด ไม่ใช่รองพื้น
- Ou-Yang H, Stanfield J, Cole C, Appa Y, Rigel D. (2012). High-SPF sunscreens (SPF ≥ 70) may provide ultraviolet protection above minimal recommended levels by adequately compensating for lower sunscreen user application amounts. J Am Acad Dermatol 67(6):1220–1227. em-consulte.com — SPF 70 ที่ 0.5 มก./ตร.ซม. ได้ 19 · เส้นตรง · ทุนจากบริษัทผู้ผลิต
- Moffitt Cancer Center (2019). Is SPF Makeup Enough? moffitt.org — "ได้การป้องกันจากค่า SPF สูงสุดที่ทาเท่านั้น" (บทความให้ความรู้)
- Skin Cancer Foundation (อัปเดต มี.ค. 2025). Making Your Sunscreen Work With Your Makeup. skincancer.org — SPF ซ้อนกันไม่บวก · ลำดับกันแดดก่อนแต่งหน้า · แป้งกันแดดทับรองพื้นสำหรับเติมระหว่างวัน
- Heerfordt IM, Torsnes LR, Philipsen PA, Wulf HC. (2018). Sunscreen use optimized by two consecutive applications. PLoS ONE 13(3):e0193916. journals.plos.org — 31 คน · 0.60 → 1.10 มก./ตร.ซม. · พลาด 20% → 9% (ค่ากลาง) · ผิวส่วนที่ชุดว่ายน้ำไม่ปิด · ครีมจากบริษัทผู้ผลิตผลิตภัณฑ์ดูแลผิว
- Lourenco EAJ, et al. (2019). Application of SPF moisturisers is inferior to sunscreens in coverage of facial and eyelid regions. PLoS ONE 14(4):e0212548. livrepository.liverpool.ac.uk — 84 คน · เปลือกตาพลาด 20.9% vs 14.0% · ทั้งหน้า 16.6% vs 11.1% · ครีมบำรุงผสม SPF ไม่ใช่รองพื้น
- Skin Cancer Foundation (อัปเดต ก.ค. 2024). 5 Sneaky Ways You're Being Exposed to the Sun's UV Rays. skincancer.org — ยูวีเอมากกว่า 50% ผ่านกระจกได้
- Larkin T. (2025). Can you get sunburnt or UV skin damage through car or home windows? University of Wollongong (ลงซ้ำจาก The Conversation). uow.edu.au — กระจกบ้านทั่วไปผ่านยูวีเอ 45–75% · กระจกลามิเนตกันได้ 98% · บทความโดยนักวิชาการ
- Boxer Wachler BS. (2016). Assessment of Levels of Ultraviolet A Light Protection in Automobile Windshields and Side Windows. JAMA Ophthalmology 134(7):772–775. doi:10.1001/jamaophthalmol.2016.1139 · ข่าวแถลงของ JAMA Network eurekalert.org — รถ 29 คัน · กระจกบังลมหน้ากันยูวีเอเฉลี่ย 96% · กระจกข้างเฉลี่ย 71%
- American Academy of Dermatology. Sunscreen FAQs (อัปเดต 11 ก.พ. 2025). aad.org — เครื่องสำอางที่มี SPF ยังต้องทาซ้ำราวทุก 2 ชม. กลางแจ้ง
- American Academy of Dermatology. How to apply sunscreen. aad.org — ราว 15 นาที
- US FDA. Sunscreen: How to Help Protect Your Skin from the Sun (อัปเดต 16 ต.ค. 2026). fda.gov — ทา 15 นาทีก่อนออกแดด · ทาซ้ำอย่างน้อยทุก 2 ชม.
- AAD DermWorld (เม.ย. 2023). So many questions: Experts on sunscreen. aad.org — เครื่องสำอาง/แป้งที่มีสารกันแดดอาจพอสำหรับวันเจอแดดน้อย (ความเห็นผู้เชี่ยวชาญ)
- ASEAN Sunscreen Labeling Guideline Rev01 (2015). hsa.gov.sg — SPF 50+ · ห้ามอ้างกัน 100% · ห้ามอ้างไม่ต้องทาซ้ำ
สินค้าที่เราคัดสำหรับเรื่องนี้ กำลังคัด
ระหว่างนี้ ใช้ดูฉลากยังไงด้านบนเลือกตัวที่มีอยู่แล้วได้เลย
อ่านต่อเรื่องใกล้กัน
