SPF 50 กันแดดมากกว่า SPF 25 สองเท่า?
สรุป 30 วินาที
- คำตอบสั้นๆ: ไม่ใช่สองเท่า ถ้าทาตามมาตรฐานการทดสอบ SPF 25 กันรังสี UVB ได้ราว 96% ส่วน SPF 50 ราว 98% ต่างกันแค่ราว 2% แต่มองอีกมุม แสงที่ลอดถึงผิวของ SPF 50 เหลือครึ่งเดียว ของ SPF 25
- ตัวเลข SPF ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์ และไม่ใช่เวลา ที่อยู่แดดได้ มันเทียบว่าต้องโดนแสงมากแค่ไหนผิวถึงแดง ระหว่างตอนทากับไม่ทา
- สิ่งที่สำคัญกว่าตัวเลขคือ ปริมาณที่ทา ค่าบนฉลากวัดจากการทาหนา 2 มก./ตร.ซม. คนส่วนใหญ่ทาบางกว่านั้นมาก ทาแค่ 1 ใน 4 กันแดด SPF 70 เหลือค่าจริงราว 19
- หลักทั่วไป: ใช้ทุกวันอย่างน้อย SPF 30 · กลางแจ้งนาน SPF 50 ขึ้นไป · หน้าใช้ราว 1 ช้อนชา · ทาซ้ำทุก 2 ชั่วโมง
คลิป 66 วินาที จากซีรีส์ "เข้าใจผิดบ่อย" ตอน 11 · บทความด้านล่างขยายความจากคลิปพร้อมที่มา
SPF คืออะไรกันแน่
US FDA นิยามว่า SPF คือการวัดว่าต้องใช้พลังงานแสงอาทิตย์ (รังสี UV) มากแค่ไหนถึงจะทำให้ผิวที่ทากันแดดแล้วไหม้แดง เทียบกับผิวที่ไม่ได้ทา และระบุชัดว่า SPF ไม่ได้สัมพันธ์โดยตรงกับเวลา ที่อยู่กลางแดด (US FDA SPF) FDA ยกตัวอย่างว่าแดดตอนเที่ยงแรงกว่าตอนเช้าตรู่หรือเย็น และวันฟ้าโปร่งแรงกว่าวันเมฆมาก เวลาเท่ากันแต่ผิวโดนรังสีไม่เท่ากัน
ดังนั้น SPF 50 ไม่ได้แปลว่าอยู่แดดได้นานกว่า SPF 25 สองเท่า และไม่ได้แปลว่ากันได้ 50%
ตัวเลขจริงเมื่อทาตามมาตรฐาน
ถ้าทาหนาตามมาตรฐานการทดสอบ สัดส่วน UVB ที่กันได้คำนวณจากสูตร 1 − 1/SPF ตัวเลขที่ AAD ใช้คือ SPF 30 กันได้ 97% ซึ่งตรงกับสูตรนี้ (AAD)
| SPF | UVB ที่กันได้ (คำนวณ) | จาก 100 ลูกศรแสง ลอดถึงผิว |
|---|---|---|
| 25 | ราว 96% | 4 |
| 30 | ราว 97% (ตัวเลข AAD) | ราว 3 |
| 50 | ราว 98% | 2 |
มองที่เปอร์เซ็นต์ SPF 25 กับ 50 ต่างกันนิดเดียว แต่มองที่แสงที่ลอดถึงผิว SPF 50 ปล่อยผ่านแค่ครึ่งหนึ่งของ SPF 25 ทั้งสองมุมถูกทั้งคู่ แค่คนละวิธีมอง AAD ย้ำว่าเลขยิ่งสูงกันได้มากขึ้นเล็กน้อย แต่ไม่มีตัวไหนกันได้ 100%
สิ่งที่สำคัญกว่าตัวเลขบนฉลาก
คือปริมาณที่ทา ค่า SPF บนฉลากวัดในห้องทดลองโดยทากันแดดหนา 2 มิลลิกรัมต่อตารางเซนติเมตร ตามข้อกำหนดของ FDA (21 CFR 201.327) ซึ่งหนากว่าที่คนทั่วไปทากันมาก AAD ระบุว่าหลายคนทาแค่ 20–50% ของปริมาณที่ควรทา (AAD)
งานวิจัยที่อ้างในคลิปทดสอบเรื่องนี้บนผิวอาสาสมัครจริง (Ou-Yang et al. 2012)
| รายละเอียดงานวิจัย | |
|---|---|
| สิ่งที่ทดสอบ | กันแดด 6 ตัว ฉลาก SPF 30 ถึง 100 ทาบนผิวอาสาสมัครในห้องทดลอง |
| ปริมาณที่ทา | 0.5 · 1.0 · 1.5 · 2.0 มก./ตร.ซม. |
| ผล | ค่า SPF ที่วัดได้ลดลงตามปริมาณแบบเส้นตรง · ทา 0.5 มก./ตร.ซม. (1 ใน 4 ของมาตรฐาน) กันแดดฉลาก SPF 70 วัดได้ราว 19 · ฉลาก SPF 100 วัดได้ราว 27 |
| ข้อสังเกต | ผู้ผลิตกันแดดให้ทุนทั้งหมด และผู้วิจัยบางคนเป็นพนักงานของผู้ผลิต · ฉลากในไทยตามแนวทางอาเซียนเขียนได้สูงสุดแค่ "SPF 50+" |
ประเด็นสำคัญ: กันแดด SPF 50 ที่ทาบางๆ อาจกันได้น้อยกว่ากันแดด SPF 30 ที่ทาให้พอ เลขบนฉลากเป็นแค่ค่าสูงสุดที่จะได้ถ้าทาครบ
มูลนิธิมะเร็งผิวหนังสหรัฐฯ (Skin Cancer Foundation) เตือนอีกมุมว่าเลขสูงมากๆ ทำให้คนรู้สึกปลอดภัยเกินจริง อยู่แดดนานขึ้น ไม่ทาซ้ำ ไม่หาที่ร่ม (Skin Cancer Foundation) ส่วน AAD ก็ระบุว่ากันแดดเลขสูงกับเลขต่ำอยู่บนผิวได้นานเท่ากัน เลขสูงไม่ได้ให้สิทธิ์อยู่แดดนานขึ้นก่อนทาซ้ำ
ดูที่ฉลากยังไง
- ตัวเลข SPF ฉลากไทยตามแนวทางอาเซียน ถ้าค่าเกิน 50 จะเขียนแค่ SPF 50+ และแนวทางไม่แนะนำให้แสดงค่าที่สูงกว่านั้น (ASEAN Sunscreen Guideline)
- กัน UVA ด้วยไหม AAD แนะนำแบบ Broad Spectrum ที่กันทั้ง UVA และ UVB แนวทางอาเซียนก็ระบุว่ากันแดดควรป้องกันทั้งสองช่วง ดูคำว่า Broad Spectrum หรือข้อความว่ากัน UVA ด้วยบนฉลาก
- ข้อความที่ไม่ควรเชื่อ แนวทางอาเซียนห้ามกล่าวอ้างว่ากันได้ 100% หรือไม่ต้องทาซ้ำ เช่น "กันได้ทั้งวัน" ถ้าเจอข้อความแบบนี้ ให้ทาซ้ำอยู่ดี
ทริกคนขี้เกียจ
- บีบยาวเท่านิ้วชี้กับนิ้วกลาง สำหรับหน้า AAD บอกว่าหน้าใช้อย่างน้อย 1 ช้อนชา ซึ่งราวความยาวสองนิ้วนี้ ไม่ต้องชั่งตวง เอานิ้วตัวเองเป็นไม้บรรทัด (AAD)
- วันธรรมดาในเมือง SPF 30 ขึ้นไป วันไปทะเลหรือกลางแจ้งนาน SPF 50 ขึ้นไป ตาม AAD และ Skin Cancer Foundation เลือกเลขให้เหมาะกับวันนั้น ไม่ต้องซื้อเลขสูงสุดตลอด
- ตั้งนาฬิกาปลุกทุก 2 ชั่วโมงตอนอยู่กลางแจ้ง หรือทาซ้ำทันทีหลังเหงื่อออกเยอะหรือว่ายน้ำ แล้วหาที่ร่ม ใส่หมวกช่วยด้วย
ข้อ 3 วิธีตั้งนาฬิกาเป็นคำแนะนำของช่อง ตัวเลข 2 ชั่วโมงและเรื่องที่ร่ม หมวก มาจาก AAD และ Skin Cancer Foundation
แบบนี้ควรไปหาหมอ
- ผิวไหม้แดดรุนแรง พองเป็นตุ่มน้ำ ปวดมาก หรือมีไข้ หนาวสั่นร่วมด้วย
- ทากันแดดแล้ว แสบ แดง คัน หรือเป็นผื่น ซ้ำๆ อาจแพ้ส่วนผสมบางตัว แพทย์ผิวหนังช่วยหาได้ว่าตัวไหน
- ไฝหรือจุดบนผิวที่เปลี่ยนสี เปลี่ยนขนาด หรือมีแผลที่ไม่หาย ให้แพทย์ผิวหนังตรวจ
- บทความนี้ให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำวินิจฉัย
ที่มา 6 รายการ
กดเข้าไปอ่านต้นฉบับได้ทุกรายการ · ตัวเลขทุกตัวในบทความมาจากรายการด้านล่าง · ถ้าหาต้นฉบับไม่เจอ เราไม่ใส่ตัวเลขนั้น
- US FDA (CDER). Sun Protection Factor (SPF). fda.gov — SPF วัดพลังงาน UV ที่ทำให้ผิวที่ทาไหม้แดงเทียบกับไม่ทา · ไม่สัมพันธ์โดยตรงกับเวลาที่อยู่แดด · ความแรงของแดดต่างตามเวลาของวัน ตำแหน่ง และสภาพอากาศ
- US FDA. 21 CFR 201.327 Over-the-counter sunscreen drug products. ecfr.gov — การทดสอบ SPF ทาที่ 2 มก./ตร.ซม.
- American Academy of Dermatology. Sunscreen FAQs (ปรับปรุง 11 ก.พ. 2025). aad.org — SPF 30 กัน UVB 97% · เลขสูงกันได้มากขึ้นเล็กน้อย ไม่มีตัวไหน 100% · เลขสูงไม่ได้อยู่แดดได้นานขึ้น · หน้าอย่างน้อย 1 ช้อนชา ≈ ความยาวนิ้วชี้กับนิ้วกลาง · หลายคนทาแค่ 20–50% · ทาซ้ำราวทุก 2 ชม. หรือหลังว่ายน้ำ/เหงื่อออก · เลือก Broad Spectrum
- Wang SQ (Skin Cancer Foundation). Ask the Expert: Does a High SPF Protect My Skin Better? (ปรับปรุง 30 มิ.ย. 2026). skincancer.org — ทุกวัน SPF 30+ · กลางแจ้งนาน SPF 50+ · เลขสูงมากทำให้รู้สึกปลอดภัยเกินจริง · ทาซ้ำทุก 2 ชม. · ใช้ร่วมกับร่มเงา หมวก เสื้อผ้า
- Ou-Yang H, Stanfield J, Cole C, Appa Y, Rigel D. (2012). High-SPF sunscreens (SPF ≥ 70) may provide ultraviolet protection above minimal recommended levels by adequately compensating for lower sunscreen user application amounts. J Am Acad Dermatol 67(6):1220–1227. em-consulte.com — กันแดด 6 ตัว SPF 30–100 ทา 0.5–2.0 มก./ตร.ซม. บนผิวอาสาสมัคร · ค่า SPF ลดตามปริมาณแบบเส้นตรง · 0.5 มก./ตร.ซม. ฉลาก SPF 70 วัดได้ 19, SPF 100 วัดได้ 27 · Neutrogena ให้ทุนทั้งหมด ผู้วิจัยบางคนเป็นพนักงาน
- ASEAN Sunscreen Labelling Guideline (Appendix X, Rev 02, 18 พ.ย. 2025). file.go.gov.sg — ค่าเกิน 50 ระบุ "SPF 50+" ไม่แนะนำค่าสูงกว่านั้น · ห้ามอ้างกัน 100% หรือไม่ต้องทาซ้ำ · ควรกันทั้ง UVB และ UVA
สินค้าที่เราคัดสำหรับเรื่องนี้ กำลังคัด
ระหว่างนี้ ใช้ดูฉลากยังไงด้านบนเลือกตัวที่มีอยู่แล้วได้เลย
อ่านต่อเรื่องใกล้กัน
